Zapobieganie i przeciwdziałanie powstawaniu wad postawy ciała.

Opracowała: Mariola Kruklis

Bycie uczniem to ciężka praca. Taki ktoś wymaga specjalnego traktowania: musi być odpowiednio odżywiony, mieć przygotowane stanowisko do nauki i racjonalnie ułożony plan zajęć. Rodzice powinni zdawać sobie sprawę, że wypoczęte, dobrze odżywione i zdrowe dziecko po prostu lepiej radzi sobie w szkole. Środowiskiem ucznia jest szkoła. Uczniowie spędzają w niej wiele godzin dziennie, stąd środowisko szkolne, jako całość ma ogromny wpływ na rozwój zdrowia dzieci i młodzieży. Wiele z tych elementów ma wpływ negatywny, wiąże się z nimi powstawanie lub pogłębianie już istniejących wad i zaburzeń rozwojowych. Eliminowanie tych czynników ze środowiska oraz stwarzanie jak najlepszych warunków pracy uczniów jest podstawowym zadaniem dyrekcji szkoły, grona pedagogicznego, a także szkolnej służby zdrowia. Wszelkie oddziaływania zapobiegawcze, wyrównujące i kompensujące są integralną częścią programów szkolnych i pozaszkolnych. Do działań w tym zakresie należy między innymi gimnastyka korekcyjna, której głównym celem jest przeciwdziałanie stwierdzonym wadom postawy i wyrównanie odchyleń fizjologicznych.

W systemie oświaty i wychowania rolę tę spełniają specjalne układy ćwiczeń wyrównawczo – kompensacyjnych, zajęcia z wychowania fizycznego oraz ćwiczenia śródlekcyjne. Postawę dziecka kształtuje środowisko, w którym najistotniejszą rolę odgrywa dom i szkoła. Oddziaływanie domu na organizm dziecka przypada głównie na okres niemowlęcy i wczesne dzieciństwo, wówczas gdy jest on jeszcze bardzo plastyczny i podatny na wpływy zewnętrzne. Dbałość o poprawną postawę dziecka, należyte jej kształtowanie i zapobieganie przyczynom, które powodują błędy i wady, jest dla nauczyciela jednym z podstawowych nakazów w pracy, rezultatem czego powinno być wyrobienie stałego nawyku dobrej postawy ciała.

Kładąc na to zagadnienie jak największy nacisk, raz jeszcze należy podkreślić, że zaniedbanie w pierwszych latach szkolnych zabiegów nad wzmocnieniem mięśni tułowia daje w krótkim czasie opłakane rezultaty w postaci posuniętej nieraz do kalectwa deformacji postawy. Jednocześnie trzeba uświadomić sobie, że to, co w potocznej mowie nazywamy często „złym trzymaniem się”, nie jest wynikiem niedbalstwa, czy braku dobrej woli dziecka, ale skutkiem małej odporności słabego organizmu, nie przygotowanego do nadmiernych wymagań szkolnych. Wszystko to wymaga od rodziców i nauczycieli dużej czujności i uwagi.

Chcąc mieć zdrowy wygląd należy o niego czynnie dbać przez całe życie. Podstawowymi działaniami są:

- ograniczenie siedzącego trybu życia, zwiększenie aktywności ruchowej człowieka ze szczególnym uwzględnieniem form, dzięki którym wzmacniane są mięśnie grzbietu i brzucha

- dobór ćwiczeń mających na celu kształtowanie prawidłowych krzywizn kręgosłupa, a nie ich niwelowanie

- nauczenie we wczesnym dzieciństwie utrzymywania prawidłowej postawy ciała we wszystkich czynnościach życia zwłaszcza tych, gdzie kręgosłup mógłby być przeciążony

- przestrzeganie prawidłowej postawy ciała przy pracy i w czasie odpoczynku

- dostosowanie sprzętów domowych i środowiska, w którym przebywamy do potrzeb i możliwości fizjologicznych.

Szczególną uwagę należy zwrócić na formy aktywności ruchowej, takich jak: pływanie, narciarstwo, kajakarstwo, łyżwiarstwo, turystyka piesza, rowerowa, kajakowa, jeździectwo, żeglarstwo, tenis. Uprawianie sportu nie tylko wpływa korzystnie na naszą sylwetkę, ale jednocześnie na stan zdrowia. Zapobieganie powstawaniu wad postawy u dzieci i młodzieży pozwala później uniknąć przykrych dolegliwości i bólów okresie starczym. W momencie pojawienia się nieznanych odchyleń od prawidłowej postawy należy zwrócić się o pomoc lekarza. Wyniki leczenia bywają tym lepsze, im wcześniej będzie rozpoznana wada lub odchylenie od normy.

Prawidłowo zorganizowany system przeciwdziałania wadom postawy u dziecka powinien obejmować:

- codzienne indywidualne ćwiczenia w domu zgodne z instrukcją;

- przestrzeganie poprawnej postawy podczas wszystkich codziennych czynności;

- udział w ćwiczeniach gimnastyki korekcyjnej dwa razy w tygodniu;

- czynny wypoczynek, dostosowany do typu form rekreacji ruchowej.

Sumując całość zagadnienia można sformułować najistotniejsze wnioski:

- sprawa prawidłowej postawy ciała dziecka winna być ustawiczną i wspólną troską ogółu wychowawców w szkole oraz rodziców

- w miarę możliwości należy unikać lub ograniczać przyczyny błędów i wad postawy

- postawę dziecka trzeba planowo i systematycznie kształtować

- należy wdrażać dziecko do poprawnego trzymania się we wszystkich okolicznościach codziennego życia: podczas siedzenia w ławce, w czasie odpowiedzi ustnych, w domu przy odrabianiu lekcji

- postawę ucznia trzeba często kontrolować

- zaobserwowane przypadki poważniejszych zniekształceń należy natychmiast kierować do lekarza.

Zachęcajmy dzieci do czynnego wypoczynku, wykorzystujmy dobrodziejstwo jakim są niewątpliwie baseny, hale sportowe, ścieżki rowerowe.

Tego oczekują od nas nasze dzieci.